Maandag - Vrijdag : 08:30 - 17:30
info@ictmedia.nl
073 - 614 0070

Redactie

Outsource Magazine

Ict on demand: transformatie zonder weerga

///
Categories,

Van besparingen op servers en personeel tot onbegrensde rekenkracht: cloud computing en de daaraan gekoppelde opkomst van ‘ict als dienst’ bieden – zeker voor kleinere organisaties – tal van voordelen.

Tegelijkertijd roept deze vergaande centralisatie van ict allerlei vragen van technische, sociale, ethische en juridische aard op. De internationale parapluorganisatie voor informatieverwerking IFIP kwam recent met aanbevelingen die deze historische transitie in goede banen moet leiden.

Van ict naar ict-als-dienst: het is een transformatie die zich momenteel over de volle breedte van de ict-sector volstrekt. Een binnen de automatiseringsgeschiedenis zelden eerder vertoonde paradigmaverschuiving, met vergaande gevolgen voor organisaties, mensen én het milieu.

Centralisatie
Om te beginnen met de voordelen: voor veel organisaties biedt het principe van on-demand ict-dienstverlening allerlei mogelijkheden voor flexibilisering en innovatie. Waar de introductie van de personal computer in de jaren tachtig zorgde voor onafhankelijkheid en autonomie, luidt cloud computing een terugkeer naar gecentraliseerde structuren in.

Vooral voor grotere organisaties zijn de ontwikkelingen op het gebied van private clouds interessant: het biedt ze de mogelijkheid om te profiteren van de voordelen van cloud computing, terwijl tegelijkertijd al het dataverkeer ‘binnen’ de organisatie blijft.

Besparingen
Dat ligt anders in het geval van kleine en middelgrote organisaties, die vaak niet over genoeg middelen beschikken om een private cloud op te tuigen. Zij kunnen terecht bij externe public-clouddienstverleners die ict als dienst aanbieden: software, ontwikkelomgeving en ict-infrastructuur worden gebruikt en betaald al naar gelang de behoefte.

Soms hoeven organisaties zelfs geen eigen serverpark meer in stand te houden, met alle besparingen op aanschaf en beheer van dien. Bovendien kunnen ze zich, meer dan voorheen, bezig houden met hun primaire processen. Maar ook de rollen binnen de organisatie zullen veranderen: de CIO zal zijn focus verleggen van de techniek naar de strategie en voor de ict’ers in de organisatie betekent dit zij over andere vaardigheden moeten beschikken.

De gehele ict-governance gaat kortom op de schop, en in sommige gevallen is er – zeker in het geval van kleine organisaties – zelfs helemaal geen eigen ict-afdeling meer nodig. Een breedbandnetwerk en de benodigde apparaten: dat is alles dat nog nodig is om medewerkers hun werk te kunnen laten doen. Zeker voor kleinere organisaties biedt dit tal van kansen, bijvoorbeeld als het gaat om het snel kunnen beschikken over flexibel inzetbare rekenkracht en specifieke applicaties.

Energieverbruik
Tegelijkertijd roept deze vergaande centralisatie allerlei vragen op. Organisaties worden steeds afhankelijker van het netwerk en van de aanbieder van clouddiensten. Ook zullen er steeds vaker ict-brokers actief zijn tussen de eindgebruiker en de cloudaanbieder, wat allerlei vragen met zich meebrengt op het vlak van aansprakelijkheid.

Vergelijkbare vragen doen zich voor als het gaat om zaken als risicomanagement, eigenaarschap (van wie is al die informatie eigenlijk?) en privacybescherming. Daar komt nog bij dat clouddiensten enorme datacenters met zich meebrengen, met alle gevolgen van dien voor het stroomverbruik. Naar verwachting verdubbelt het energieverbruik door ict elke vijf jaar; een ontwikkeling die haaks staat op het wereldwijde streven om het energieverbruik – en daarmee de uitstoot van CO2 en aanverwante broeikasgassen – terug te dringen.

Maar ook vanuit sociaal perspectief roepen de snel toenemende technische mogelijkheden voor dataverzameling en -opslag vragen op. Wat zijn de risico’s van big data op het gebied van privacy, zeker nu het steeds meer alomtegenwoordige Internet of Things zijn vleugels langzaam uitslaat? En hoe voorkomen we datamisbruik als mensen in de nabije toekomst steeds vaker sensoren op hun lichaam zullen dragen (bijvoorbeeld voor e-healthtoepassingen)?

Bewustwording
Allerlei technische, sociale, ethische en juridische vraagstukken die vragen om een oplossing. Het brengt de IFIP tot een aantal aanbevelingen voor individuen, organisaties en overheden in de recent verschenen position paper [CURS]Towards a Human-Centred Cloud Computing: an International Perspective on the Public Interest[/CURS]. De IFIP drukt individuele gebruikers van clouddiensten op het hart zich er vooral van bewust te zijn dat in de cloud opgeslagen persoonlijke gegevens kunnen worden gebruikt voor analyses, datamining en allerhande overige (commerciële en op veiligheid gerichte) doeleinden.

Ketenaansprakelijkheid
Een stuk uitgebreider zijn de aanbevelingen voor alle publieke en private organisaties die overwegen om hun ict-infrastructuur onder te brengen bij een externe cloudaanbieder. Zij moeten zich ervan bewust zijn dat outsourcing niet leidt tot verminderde verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid van het management.

Ook is het belangrijk om de ketenaansprakelijkheid goed vast te leggen in contracten. Als het gaat om personeel, moeten organisaties zich bewust zijn van het feit dat ict-medewerkers hun rol verder vergaand zien veranderen; vanuit hun nieuwe rol als ‘partner’ van de primaire bedrijfsprocessen op het gebied van ict en data worden hun vaardigheden op het gebied van regievoering steeds belangrijker.

Ten slotte luidt een advies aan organisaties om de mogelijkheden van hybride cloudoplossingen te onderzoeken; die bieden de mogelijkheid om gevoelige informatie en applicaties binnen de vier muren van de organisatie te houden, terwijl ze ook de schaalbaarheid en flexibiliteit van public clouds bieden als het gaat om minder gevoelige data.

Beleid
De laatste categorie aanbevelingen richt zich op beleidsmakers. Voor overheden biedt cloud computing allerlei mogelijkheden voor kostenbesparingen, standaardisatie en optimalisatie; meerdere kleinere datacenters kunnen worden samengevoegd tot grotere, meer regionaal georiënteerde centra. Beleidsmakers kunnen verder van dienst zijn bij het harmoniseren van verschillende technische standaarden en bij het bieden van een goed juridisch kader voor eerlijke contracten en voorwaarden.

Nationale overheden vervullen verder een belangrijke rol als het gaat om adequate wetgeving op het gebied van persoonlijke privacy en nationale veiligheid én bij het vergroten van het bewustzijn als het gaat om CO2-uitstoot en aanverwante issues op het vlak van klimaatverandering. En ten slotte zouden overheden de randvoorwaarden moeten scheppen voor een Global Computing Scientific Cloud, die wetenschappers en kennisinstituten in staat stelt om gebruik te maken van enorme rekenkracht voor maatschappelijk relevant onderzoek – zonder dat daar commerciële belangen van een derde partij bij komen kijken.